(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 140

॥ శ్రీః ॥
3.140. అధ్యాయః 140
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
రైభ్యయాజ్యేన బృహద్ద్యుంనేన సత్రే సహాయత్వేన వృతయోరర్వావసుపరావస్వోస్తదర్థం గమనం ॥ 1 ॥
భార్యాదిదృక్షయా పునరాశ్రమం గతేన పరావసునా రాత్రౌ మృగభ్రమేణ కృష్ణాజినసంవీతస్య రైభ్యస్య హననం ॥ 2 ॥
పరావసుచోదనయా బృహద్ద్యుంనేన బ్రహ్మహత్యాగ్రస్త ఇతి ప్రోత్సార్యమాణేనార్వావసునా తపఃప్రసాదితసూర్యాదిదేవేభ్యో రైభ్యభరద్వాజయవక్రీతోత్థానాదివరగ్రహణం ॥ 3 ॥ దేవైర్యవక్రీతదుఃఖస్య వనోపదేశం వేదాభ్యాసఫలత్వకథనపూర్వకం రైభ్యాదీనాముజ్జీవనం ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

లోమశ ఉవాచ। 3-140-0x(2222)(21211)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు బృహద్ద్యుంనో మహీపతిః।
సత్రం తేనే మహాభాగో రైభ్యయాజ్యః ప్రతాపవాన్ ॥ 3-140-1(21212)
తేన రైభ్యస్య వై పుత్రావర్వావసుపరాసూ।
వృతౌ సహాయౌ సత్రార్థం బృహద్ద్యుంనేన ధీమతా ॥ 3-140-2(21213)
తత్ర తౌ సమనుజ్ఞాతౌ పిత్రా కౌంతేయ జగ్మతుః।
ఆశ్రమే త్వభవద్రైభ్యో భార్యా చైవ పరావసోః ॥ 3-140-3(21214)
అథావలోకకోఽగచ్ఛద్గృహానకః పరావసుః।
కృష్ణాజినేన సంవీతం దదర్శ పితరం వనే ॥ 3-140-4(21215)
జఘన్యరాత్రే నిద్రాంధః సావశేషే తమస్యాపి।
చరంతం గహనేఽరణ్యే మేనే స పితరం మృగం ॥ 3-140-5(21216)
మృగం తు మన్యమానేన పితా వై తేన హింసితః।
అకామయానేన తదా శరీరత్రాణమిచ్ఛతా ॥ 3-140-6(21217)
తస్య స ప్రేతకార్యాణి కృత్వా సర్వాణి భారత।
పునరాగంయ తత్సత్రమబ్రవీద్ధాతరం వచః ॥ 3-140-7(21218)
ఇదం కర్మ న శక్తస్త్వం వోఢుమేకః కథంచన।
మయా చ హింసితస్తాతో మన్యమానేన వై మృగం ॥ 3-140-8(21219)
సోఽస్మదర్థే వ్రతం తాత చర త్వం బ్రహ్మఘాతినాం।
సమర్థో హ్యహమేకాకీ కర్మ కర్తుమిదం మునే ॥ 3-140-9(21220)
అర్వావసురువాచ। 3-140-10x(2223)
కరోతు వై భవాన్సత్రం బృహద్ద్యుంనస్య ధీమతః।
బ్రహ్మహత్యాం చరిష్యేఽహం త్వదర్థం నియతేంద్రియః ॥ 3-140-10(21221)
లోమశ ఉవాచ। 3-140-11x(2224)
స తస్యబ్రహ్మహత్యాయాః పారం గత్వా యుధిష్ఠిర।
అర్వావసుస్తదా సత్రమాజగామ పునర్మునిః ॥ 3-140-11(21222)
తతః పరావసుర్దృష్ట్వా భ్రాతరం సముపస్థితం।
బృహద్ద్యుంనమువాచేదం వచనం హర్షగద్గదం ॥ 3-140-12(21223)
ఏష తే బ్రహ్మహా యజ్ఞం మా ద్రష్టుం ప్రవిశేదితి।
బ్రహ్మహా ప్రేక్షితేనాపి పీడయేత్త్వామసంశయం ॥ 3-140-13(21224)
లోమశ ఉవాచ। 3-140-14x(2225)
తచ్ఛ్రుత్వైవ తదా రాజా ప్రేష్యానాహ స విట్పతే।
ప్రేష్యైరుత్సార్యమాణస్తు రాజన్నర్వావసుస్తదా।
న మయా బ్రహ్మహత్యేయం కృతేత్యాహ పునఃపునః ॥ 3-140-14(21225)
ఉచ్యమానోఽసకృత్ప్రేష్యైర్బ్రహ్మహా ఇతి భారత।
నైవస్మ ప్రతిజానామి బ్ర్హమహత్యాం స్వయంకృతాం।
మమ భ్రాత్రా కృతమిదం మయా స పరిమోక్షితః ॥ 3-140-15(21226)
స తథా ప్రవదన్క్రోధాత్తైశ్చ ప్రేష్యైః ప్రభాషితః।
తూష్ణీం జగామ బ్రహ్మర్షిర్వనమేవ మహాతపాః ॥ 3-140-16(21227)
ఉగ్రం తపః సమాస్థాయ దివాకరమథాశ్రితః।
రహస్యవేదం కృతవాన్సూర్యస్య ద్విజసత్తమః ॥ 3-140-17(21228)
మూర్తిమాంస్తం దదర్శాథ స్వయమగ్రభుగవ్యయః ॥ 3-140-19aప్రీతాస్తస్యాభవందేవాః కర్మణాఽర్వావసోర్నృప।
తం తే ప్రవరయామాసుర్నిరాసుశ్చ పరావసుం ॥ 3-140-18(21229)
తతో దేవా వరం తస్మై దదురగ్నిపురోగమాః ॥ 3-140-20(21230)
స చాపి వరయామాస పితురుత్థానమాత్మనః।
అనాగస్త్వం తతో భ్రాతుః పితుశ్చాస్మరణం వధే ॥ 3-140-21(21231)
భరద్వాజస్య చోత్థానం యవక్రీతస్య చోభయోః।
ప్రతిష్ఠాం చాపి వేదస్య సౌరస్య ద్విజసత్తమః ॥ 3-140-22(21232)
ఏవమస్త్వితి తం దేవాః ప్రోచుశ్చాపి వరాందదుః।
తతః ప్రాదుర్బభూవుస్తే సర్వ ఏవ యుధిష్ఠిర ॥ 3-140-23(21233)
అథాబ్రవీద్యవక్రీతో దేవానగ్నిపురోగమాన్।
సమధీతం మయా బ్రహ్మ వ్రతాని చరితాని చ ॥ 3-140-24(21234)
కథం చ రైభ్యః శక్తో మామదీయానం తపస్వినం।
తథాయుక్తేన విధినా నిహంతుమమరోత్తమాః ॥ 3-140-25(21235)
దేవా ఊచుః। 3-140-26x(2226)
మైవం కృథా యవక్రీత యథా వదసి వై మునే।
ఋతే గురుమధీతా హి స్వయం వేదాస్త్వయా పురా ॥ 3-140-26(21236)
అనన తు గురూనదుఃఖాత్తోషయిత్వాఽఽత్మక్రమణా।
కాలేన మహతా క్లేశాద్బ్రహ్మాధిగతముత్తమం ॥ 3-140-27(21237)
లోమశ ఉవాచ। 3-140-28x(2227)
యవక్రీతమథోక్త్వైవం దేవాః సాగ్నిపురోగమాః।
సంజీవయిత్వా తాన్సర్వాన్పునర్జగ్ముస్త్రివిష్టపం ॥ 3-140-28(21238)
`తతో వై స యవక్రీతో బ్రహ్మచర్యం చచార హ।
అష్టాదశ చ వర్షాణి త్రింశతం చ యుధిష్ఠిర' ॥ 3-140-29(21239)
ఆస్రమస్తస్య పుణ్యోఽయం సదాపుష్పఫలద్రుమః।
అత్రోష్య రాజశార్దూల సర్వపాపైః ప్రభోక్ష్యసే ॥ 3-140-30(21240)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి చత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 140 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-140-4 అవలోకకః అవలోకనార్థీ। గృహాన్భార్యాం ॥
3-140-5 జఘానరాత్రావితి ధ. పాఠః ॥
3-140-9 చర త్వం బ్రహ్మరక్షణే ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-140-14 విట్పతే హే ప్రజాధీశ ॥
3-140-16 ప్రభాషితో మిథ్యావాద్యసీత్యధిక్షిప్తః ॥
3-140-17 రహస్యవేదం సూర్యమంత్రప్రకాశకం వేదం ॥
3-140-18 మూర్తిమాన్సూర్యస్తం ద్విజం దదర్శం ఆత్మానం దర్శయామాస ॥
3-140-19 తం దేవాః ప్రకర్షేణ వరయామాసుః।
నిరాసుర్నిరాచక్రుర్యజ్ఞాదితి శేషః ॥
3-140-22 ప్రతిష్ఠాం సంప్రదాయప్రవృత్తిం।
సౌరస్య సూర్యప్రకాశకస్య ॥
3-140-24 సమధీతం సాంయక్ప్రాప్తం। బ్రహ్మ వేదః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.